Hargeysa,(Baraarugtv.com)-Badda Cas waxay u soo baxday mid ka mid ah dariiqyada badda ee loogu hubaynta badanyahay adduunka, haddana siyaasad-dejiyeyaasha Maraykanku waxay ku adkaysanayaan qaab-dhismeed dublamaasiyadeed oo si sii kordhaysa uga go’an xaqiiqooyinka hawlgaleed. Iyadoo weerarrada Xuutiyiinta, loolanka quwadaha waaweyn, iyo damaca badda ee Itoobiya ay biyahan u beddelayaan xididka dhexe ee ganacsiga caalamiga ah—kaas oo xambaarsan ku dhowaad boqolkiiba laba iyo toban (12%) ganacsiga caalamiga ah—Washington waxay ilaalinaysaa madmadow istiraatiijiyadeed oo ku wajahan jilaaga ugu meel fadhiga wanaagsan ee hore u marin kara danaha Maraykanka: dawladda aan la aqoonsan ee Somaliland.
Doodani ma aha baaq ku saabsan aqoonsi dublamaasiyadeed oo degdeg ah. Taas beddelkeeda, waxay ku doodaysaa in Maraykanku hadda ka dhex shaqaynayo deegaan goboleed ay Somaliland muhiimad istiraatiijiyadeed ku leedahay, haddana siyaasaddu ay u curyaansan tahay qallafsanaan laga dhaxlay qaab-dhismeedkii “dawlad-fashilantay” kaas oo aan hadda u dhigmin xaaladaha dhabta ah ee ka jira dhulka. Qiimaha madmadowgani ma aha mid aragtiyeed oo keliya; wuxuu u muuqdaa saameyn loo daayay quwadaha ka soo horjeeda, fursado ka lumay qaybsiga culayska, khataro sii kordhaya oo ku wajahan amniga badda, iyo dhisidda nidaam goboleed oo ka qaybgalka Maraykanku uu yahay mid ikhtiyaari ah halkii uu ka ahaan lahaa mid lama huraan ah.
Is-xigtada dublamaasiyadeed ee Febraayo 2026—booqashadii rasmiga ahayd ee Ra’iisul Wasaaraha Hindiya Narendra Modi ku tagay Israa’iil oo ay ku xigtay hawlgalkii dambe ee Madaxweynaha Israa’iil Isaac Herzog ku tagay Itoobiya—waxay hawlgelisay shabakad is-gaashaanbuur oo Somaliland u aqoonsan meel hawlgaleed oo muhiim ah. Waxaa xusid mudan, in Washington aan lagala tashan, loona arkin mid lagama maarmaan u ah dadaalladaas. Is-xigtadaani waxay sawiraysaa natiijada dhabta ah ee madmadowga istiraatiijiyadeed: dadaallada iskeed ah ee saaxiibbada kuwaas oo horumarinaya danaha guud iyada oo aan loo baahnayn jihaynta Maraykanka, laakiin isla markaana aan lahayn awoodda Maraykanka ee saamaynta, isku-duwidda, ama awoodda qaabaynta natiijooyinka.
Su’aasha udub-dhexaadka u ah cilmi-baadhistan waxay baadhaysaa bal in qaabkani yahay horumar gooni ah iyo inuu ka turjumayo isbeddel qaab-dhismeed. Caddaymaha halkan lagu soo bandhigay waxay taageerayaan fasiraadda dambe, iyadoo saamayntu ay aad uga fog tahay Geeska Afrika.
Dib-u-qaabaynta Juquraafi-siyaasadeed ee Badda Cas: Laga soo bilaabo Geeska ilaa Bartamaha.
Dariiq badda ee Badda Cas ee casriga ah wuxuu martigeliyaa joogitaanka ciidan oo isku dul raman oo ka imanaya Maraykanka, Shiinaha, Faransiiska, Jabbaan, Turkiga, Imaaraadka Carabta, iyo jilaayaal kale. Hubayntani waxay ka turjumaysaa aqoonsiga sii kordhaya ee ah in marinkani uu fududeeyo qulqulka tamarta ee weyn ee ku wajahan Yurub iyo Aasiya, taasoo ka dhigaysa amnigooda mid muhiim u ah xasilloonida dhaqaalaha adduunka. Shiinaha oo saldhig ciidan ka samaystay Jabuuti 2017-kii—kaas oo markii dambe la ballaadhiyey—ayaa si aasaasi ah u beddelay aragtida Geeska Afrika oo markii hore loo arkay meel ay ku kooban tahay la-dagaallanka argagixisada, loona beddelay masrax ay ku loolamaan quwadaha waaweyn. Isla mar ahaantaana, dawladaha Khaliijka ayaa balaayiin doollar ku maalgeliyey kaabayaasha dekedaha iyo saadka, halka Itoobiya, oo ah waddanka labaad ee ugu dadka badan Afrika, ugu dhaqaalaha weyn Geeska, ay dib u soo noolaynayso hamigeeda dhinaca badda tobanaan sano ka dib markii ay weyday marin badeed toos ah 1991-kii.
Deegaankan dhexdiisa, dekeduhu uma shaqeeyaan sidii hanti ganacsi oo keliya balkan waxay u shaqeeyaan sidii baraha saamaynta juquraafi-siyaasadeed. Berbera, oo ku taal Somaliland-ta aan la aqoonsan, ayaa u soo baxday dekedda ugu muhiimsan ee dhinaca istiraatiijiyadda ee aysan Washington si rasmi ah u aqoonsan karin, ula macaamili karin, ama ku dari karin qaab-dhismeedka qorshaynta gobolka.
Is-burintaani waxay sii xoogaysataa iyadoo Somaliland ay leedahay sifooyinka uu Maraykanku sheegto inuu qiimeeyo: maamul dimuqraadi ah oo lagu yaqaanno wareejin nabadeed oo dhinaca xukunka ah; xasillooni hay’adeed, oo ay ku jiraan garsoor madax-bannaan iyo adeeg madani ah oo shaqaynaya; ciidamo ammaan oo awood u leh xakamaynta dhulka iyo hawlgallada la-dagaallanka argagixisada; iyo u janjeedh dhinaca Reer Galbeedka oo lagu muujiyey dalabyo iskaashi oo cad. Haddana, Somaliland waxa ka maqan wixii ay Washington si toos ah u siiso jilaayaal aad uga aqoon yar: aqoonsi dublamaasiyadeed, iskaashi dhinaca ammaanka ah, maalgelin horumarineed, iyo xidhiidh hay’adeed.
Dhanka kale, Jamhuuriyadda Federaalka ee Soomaaliya—oo lagu sifeeyay dawlad fashilantay, hooy u ah argagixisada, martigelisa saldhigyo ciidan oo Turki ah iyo hawlgallo sirdoon oo Pakistan ah, isla markaana aan lahayn gacan-ku-hayn dhuleed oo joogto ah marka laga reebo Muqdisho—waxay sii wadhaa helitaanka taageero caalami ah, aqoonsi dublamaasiyadeed, iyo gargaar horumarineed inkastoo ay si firfircoon u wiiqayso ujeedooyinka Maraykanka.
Habayntan siyaasadeed ma aha istiraatiijiyad waari karta. Waxay ka dhigan tahay caajis dublamaasiyadeed oo lagu marin-habaabinayo mabda’ ahaan, ku-tiirsanaan hay’adeed oo mudnaanta siinaysa maqaam rasmi ah halkii laga eegi lahaa xaqiiqada shaqaynaysa, iyo aragti-gaabni istiraatiijiyadeed oo fursad siinaysa tartamayaasha aanay u xidhnayn caqabadahaas oo kale.
Qiimaha Madmadowga Istiraatiijiyadeed: Saddex Khatarood oo Soo Muuqanaya.
Madmadowga istiraatiijiyadeed ee daba dheeraaday wuxuu dhashaa saddex khatarood oo la taaban karo oo hadda muuqda, kuwaas oo sii xoogaysan doona haddii aan wax laga beddelin siyaasadda.
Qoraalkan qofka qoray magaciisu Kuma qorna oo Facebuuga lagu baahiyey,laakiin sawirka ninka koodhka madow ayaa la soobraaciyey sawir qaliya
email caarsge7@hotmail.com
